mátti borgin ekki vera rúðustrikað blað

 

 

​​​​​​​​​​​Efnisyfirlit

I             litla gula hænan

ljóð 1–10

II            fjandafæla

ljóð 11–15

III           ný og niðdimm

ljóð 16–23

IV          tabula rasa

ljóð 24–29

V            sveiflubil

ljóð 30–34

VI          skrásett vörumerk

ljóð 35–44

VII         flassbakk

ljóð 45–48

Verð kr. 2.990.-

Panta mátti borgin ekki var rúðustrikað blað

Til baka

mátti borgin ekki vera rúðustrikað blað  2003

Mynd á kápu er unnin af höfundi.

Útgefandi Ásgarður.

Ljóðin skiptast í 7 kafla en eru númeruð, frá 1 til 48.

 

108 bls.

 

Ljóð bókarinnar byggja á reynslu skáldsins, einkum úr bernsku, og reynslu listakonunnar Rósku sem hét fullu nafni Ragnhildur Óskarsdóttir. Inn í þessa reynsluheima blandast atriði úr stjórnmálasögu síðari hluta 20. aldar, innlend en einkum erlend.

 

Róska fæddist 1940 en í fölsuðu vegabréfi sínu gaf hún upp fæðingarárið 1946. Árið 1954 lenti hún í slysi og varð flogaveik í kjölfarið og ferðaðist um Evrópu með föður sínum í leit að lækningu næstu árin.

Róska eignaðist son árið 1963 en þegar hún yfirgaf Reykjavík til að búa með manni sínum Manrico nokkrum árum síðar í Róm á Ítalíu skildi hún son sinn eftir í Reykjavík.

Róska var fyrst og fremst myndlistarkona en gerði einnig kvikmyndina Sóley (1978-1981) sem byggir á íslenskum þjóðsögum. Hún var róttæk í stjórnmálum og barðist með femínistum, vinstra fólki, stjórnleysingjum og jafnvel hryðjuverkasamtökum.

Róska tók virkan þátt í stjórnmálalífi í Reykjavík með gjörningum, sýningum, viðtölum, greinum, mótmælum og fleiri aðgerðum. Vann hún stundum náið með vinkonu sinni Birnu Þórðardóttur sem einnig var virkur aðgerðasinni. Í ljóði 43 er vísað í gjörning þeirra í Háskólabíói þar sem þær gerðu grín að Halldóri Laxness, sjálfu óskabarni þjóðarinnar og Nóbelsskáldi, en þær bentu m.a. á aðdáun hans á Stalín og hryllingsverkum hans í Sovétríkjunum. Um aldamótin var Halldór kosinn maður 20. aldarinnar á Íslandi.

Róska neytti eiturlyfja sem drógu hana til dauða árið 1996. Þá hafði hún misboðið líkama sínum svo að hann var orðinn algert hrak.

Garibaldi byggir margt í bók sinni á ævisögu Rósku og yfirgripsmikilli og vandaðri sýningu á verkum hennar í Nýlistasafninu árið 2000. Sýningin var haldin í samstarfi við Reykjavík–menningarborg. Hjálmar Sveinsson var sýningarstjóri.

    

Fyrrnefndur sonur Rósku, Höskuldur Harri Gylfason, hannaði bókina um hana og braut um:

Hjálmar Sveinsson (ritstj.) Róska. Hönnun og umbrot Harri. Ljósmyndir Guðmundur Ingólfsson ... [et al.]. Þýðing á ensku Verba þýðingar. Reykjavík: Nýlistasafnið, Mál og menning, 2000.

 

Tilefni útgáfunnar er sýning í Nýlistasafninu í október 2000 sem lýsir lífi og list Rósku. Bókin er hönnuð af Höskuldi Harra Gylfasyni, ríkulega myndskreytt og víða komið við. Merkar greinar eru í henni eftir Guðberg Bergsson, Ólaf Gíslason, Birnu Þórðardóttur og Halldór Björn Runólfsson. Þá eru hér umræður um pólitíska list og möguleika hennar og viðtöl við Hrein Friðfinnsson og Einar Má Guðmundsson. Sannkölluð lífslistarbók. (Bókatíðindi)

Úr ritdómi um mátti borgin ekki vera rúðustrikað blað:

Morgunblaðið.

Úr óreiðunni renna þúsund fljót

Skafti Þ. Halldórsson.

„Segja má að ljóðabókin sé einhvers konar ljóðsaga þar sem þrjár kynslóðir koma við sögu og tengir skáldið ýmislegt í ævi Rósku við nútímann, t.a.m. hryðjuverk seinni ára og ekki síður persónuleg mál sín.“

„Sannast sagna þykir mér höfundur fulldjarfur og langt í frá alltaf smekklegur í þessari aðferðafræði sinni við yrkingar, ekki síst í lýsingum á núverandi ástandi Rósku í gröfinni.“

„[...] flæðandi myndsköpunin og vald skáldsins yfir tungumálinu og skáldskapnum [finnst mér] gera það að verkum að við höfum í höndunum bitastæðan skáldskap og á stundum býsna hugmyndaríkan og áhrifaríkan.“

Mynd undir textanum hér að ofan er tekin úr fyrrgreindri bók, Rósku, en þar er öllum gefin heimild til að nota myndir að vild.

 
 

mátti borgin ekki vera

rúðustrikað blað

 

 

Bókin er tileinkuð

minningu móður minnar sem var fædd og uppalin

í Verkamannaskýlinu í Reykjavík

 

 

I   litla gula hænan

1

myrkrið kemur langt

              og mjótt rekur það út

                                 úr sér tungur tvær og tala

                                                þess bunast líkast ælu

                                                              ælen sí sigh segir það ég

                                                         ég kem hvort sem hafið

                           lemur reikult þangið áfram

              framandi daglúðrar dengjast

                                  um skáhallan drengja

                           kollinn og þrútinn kyrtill

                    í brjóstinu kannski mjólkur

                           hvítur viðkvæmur einsog sag

                    leysi konunnar viktoríu mjúku

              alhvass krossinn ristir þar fyrir

 

oddmjór blóðdropi skríður í líki

       brunnklukku undan steini

              umbreytist í termíta

                    göngu niður síðuna krossinn

       stendur hátt hnarreistur maður 

              sem er kona

                    í böndum

                           við þvertréð

 

vingsast fyrir vindi tímans

       gangar hans opnast

              fyrir þrýsting krossins

líktog rofin ígerð

       frá liðinni öld

              oddurinn sterki líður

                    fram sem elfan mikla

              blóðtakan syndlaus

       fremur heilsu

              merki dauðinn lífsins tákn að

                    afhjúpast á þessari filmu nú


2

 

Róska með sígarettuna

hlær feimin og freimuð

fertug óspjölluð ungmey

skjótandi á borgarana

 

ef þú þarft að selja þig

mundu þá að selja þig

dýrt Róska mín viva

la libertad blóð

 

úr páskalambinu drifið

á umbúðapappírsbrúna

slædsfilmu dúndrað

á veggi í skóla framtíðarinnar

 

uppreisnarkennarinn með vaxskegg

í teinstífum jakkafötum

 

ef þú kaupir kauptu þá

sterkt nafn einsog sagði

í caterpillarveitunni

spurðu ekki um heimsku

eða gáfur vera þín

tal úr frelsiskjaftinum

herinn í frí

 

3

 

Róska stjórnleysingjarnir

sem voru skotnir um leið

og móró lifa núna

á listaverkinu sem annar hefur

gjört úr gjörningi þínum

hengt þá upp á vegg með

kristi á hausaskeljastað

 

jafnvel þú

þurftir að fiska nöfn þeirra

upp úr ellibelgjum fjölmiðlunga

til að skrásetja í dagbókina þína

 

Róska hver borgaði silfurdali

opinberunarinnar

þegar þeir hrundu af stalli

líktog tjúgusvili hjá súrrealistum

 

einsog þú sagðir núandi

brjóst þitt á stólnum

með fallþyngd dilka

og barst fram hrygg

að nógu lélegur

fengi maður

lifað af list

í reykjavík

 

ónefnd ljóð

eftir auschwitz

 

 

4

 

nafn þitt Róska ætíð stafað árum

stjórnleysingi uppreisnar

seggur kommi afæta

 

Róska Róska Róska mig

langar samt að smíða til þín

brú sem væri ekki lengri en

bakið á mér eða bara handarbakið

utan um lófann sem mætti hætta

að leika lóló fimm og taka af

ástúð og hörku um móló

toff kockteilinn og sprengja í tætlur

borgarabrynjuna núna þegar ég er

á bullandi borgaratúr kominn

að kaupa mér eigið húsnæði

með milljón prósent þvílíku láni

 

Róska Róska hvernig gastu verið svona

töff og hvernig gastu verið svona

mjúk og hvernig gastu verið svona

klár Róska eða varstu bara svona

frjáls og hvernig myndirðu gera þig svona

í dag þegar allir þurfa að selja sig svona

og fyrirverða sig meira við að svona

prumpa í votta viðurvist

ég tala nú ekki um

á meðan þeir gera það

 


5

 

Róska þú varst alltof æst og ör

þú veist það er eitur í beinum okkar

við skildum þig ekki óþolinmæði

eftir byltingunni sem draga átti

fram umframgildi listarinnar

sem átti líka að vera fyrir fólkið

alveg eins og hveitibrauðið

 

en Róska litla gula

hænan er horfin

af spjöldum sögunnar

og þú komst aldrei

 

yfir brúna sem við hlóðum þér

úr hlutagildum veruleikastöngum

sem lengi voru grafnar

í iðrum borgaravitundar okkar

fluttar upp um víðar æðar

grunngerðarinnar

þjakaðar nú af þrengslum

 

er valdið hafa

blætisgildi verðbréfa

og væntinga

 

 

6

 

Róska brjóstin þín fallegu

eru nú slík dáyndismaðkaveita

þú orðin söluhæf og gætir lifað

af list þinni ef þú værir ekki

svona dauð ég veit þú hlærð og færð

mikið hóstakast sem gæti alveg

farið með þig þrjátíu peninga

 

var boðið í sölumyndina þína

geirvörtur nafli skapahár

 

slagorðin Róska sem þú dúndraðir

á vegg eru fyrir gýg einsog ljósið

sem þú skaust þar á gráan stein

 

og steinn einn kynni að segja

að eigi skyldi sköpum renna

 

 

7

 

og Róska litla barnið

sem blasti við á skjánum

alblóðugt hægra megin

 

maður sá glitrandi elfu

lífsins sem var fjöruð út

í námunda níkarakvavatns

 

þegar þú varst að gera þína

ógleymanlegu kvikmynd

sem ég man ekki núna hvað heitir

 

minnir á fjallasveitina þarna

nálægt nietzschestrasse

þar sem bændurnir hvítu

 

riðu frjálsir um héröð

ekki til kinda heldur indíána

 

tímavilltir án efa og

sögulausir á þessari eyju

í hafsjó þróunarinnar

 

handan landvættanna

þar sem fuglar afhjúpa

sköpunarmátt sköpunarsögunnar

 

er blómálfurinn enski kom

á sínum smávaxna veiðihundi

og sýndi óþróuðum frumbyggjum

 

hvernig kveikt er á eldspýtu

og skaut þeim svo skelk í bringu

með riffli en þó flaut þar

engin rauð elfa aðeins hafið

 

sem þið sandina bæði hafið

siglt um og hann dó í píslum

öðrum en þínum og gaf sigur

vegurum nafn sem unnu

 

á þjóð sinni sama böl og áður

á hötuðum mótstöðumönnum

þegar firringin var syndafall

 

snjórinn á skjánum

roða drifinn

 

 

8

 

og Róska það var í kfum

sem alræði öreiganna var og hét

sæluríkið á himnum

 

og það var á tímum juliu Róska

sem þrá mín samkvæmt sigmundi

gamla beindist að mömmu

 

ég fann mitt himnaríki

í kvennabaráttu

ekki fyrir völdum á heimilinu

heldur úti í samfélaginu á götunum

 

og fannst ég finna stálma í eigin brjósti

þegar börnin mín bæði

voru á því sama og ég þarna úti

 

kynlegur andskoti hugsa ég

þegar formalínið umvefur brottnuminn

kyrtilinn einsog lim á arinhillu

indíánaskyttanna forðum

heila húsmóðurinnar er konan skrifaði

krabbalegið lungað

 

og jarðskjálftakippur fór um aðra

rétt áður en þráðurinn slitnaði

fyrir þér og fjalirnar umluktu þig

innan í þessari jörð sem snýst

innan í sæluríkinu sem ég býst

við að rúmi okkur öll á endanum

 

meðan maðkarnir maula á okkur

eftir kvörðum sem gilda á tölvum

en varst þú ekki fyrst

 

til að skapa með þeim

listrænan litaheim

og hreina tvívíða ásýnd

 

með blóðlitu barni femínista hnefa

byltingarinnar sönnu í austri

 

 

9

 

og Róska í speglinum í morgun

sá ég mynd þína gnöguð brjóst

morkið holdeytt andlit

ég var ekki viss en milli okkar stóð

skýrum vararauðum stöfum

 

democracia og undir fn en

mig minnti að hann hefði

barið það með sínum æðri

manni í bókinni sem mælti

hann með áður en fínalinn

stóri leiddi hann undir lok

 

geðveikinnar sem var kannski

eins gott áður en sú hin stóra

með dolla og dollý frænku

skall á okkur kæra systir

 

og þú gætir verið mamma

með mjúka barminn sem er

mér allt og einhvern veginn

ekkert eins og honum

sem missti föður sinn svo

ungur í þessu kristilega húsi

 

sem hann mölbraut og víxlaði

auðmýkt fyrir vilja og vald

á svifflugi sínu með erninum

og nautnalegum vængbrögðum

milli stólpanna þar var hann

í sínu þverúðuga essi og sá

mynd mannsins í speglabrotum

 

og örvamæli hvatskeytanna

leiftra um líkamann

nú ber bein ein

 

heimsfrægt skegg vefjarþræðir

vaxnir úr samhengi

 

 

10

 

við hvasst horn á fleygturninum

þrýstir hvítur leysiblossi sér gegnum

ljósleiðara eftir ósæð borgarinnar beint

í gegnum sjón mína inn stystu leið

bylur á sjónhimnum er bregðast

við sem hvolfþök brottnuminna brjósta

 

og kraftbirting borgarsóla

skýst með hafgúandi hljómfalli mynda

um æðakerfi mitt og tauga hriktir

í grunngerð borgarkroppsins

sem seytlar um mig sem morgunsár

 

og Róska um mig fer unaðshrollur

í þrá svo ákafri þrá að búa við svona

heilsteyptan heim með naglföst tákn

og útskrifaðan líkama úr borg

sem byltingarþörf þín braut á bak aftur

 

Róska afhverju

var ekki nóg að guð væri dauður

á hiti leiksins líka

að ganga af mér dauðum

 

afhverju var nauðsynlegt

að tómið byggi í minni

óreiðu holdlegra hvata og vilja

 

afhverju mátti borgin ekki vera

rúðustrikað blað til að reikna

tvisvar tvo og fá út fjóra sem hanga

 

en nei ekki hanga

hví vitjarðu mín alltaf dauði

 

varstu einn af guðunum Róska þú ég

vildi ég gæti sagt að líkami

minn væri klónn af mér og gæti

 

stokkið út og skotið hann og gæti

lifað í miðaldalegri sátt með mörgum guðum

og það kæmust sjötíu og tveir englar á oddinn

 

þegar blossinn springur út Róska út sem feigð í auga

og minnist að fegurðin býr í auga sjáandans

og klónninn lifnar við hægri upphandlegg vantar

 

en Róska það er búið að vorkenna

og klisjukenna þetta sæberspeisaða myndmál

democracia libertad og rauðir kmerar

 

koma flengríðandi

á þúsundfættum skriðdrekum með eldvörpur

inn úr hornréttum blossa

undir tékknesku vori

sem björninn í austri brum

klippti og appólónískir ferðalangar

lögðu skítugan gifsknött á festingu

undir lögreglu heimsins

en jan palach hellir

 

í hægðum sínum bensíni yfir sjálfan sig

á torginu í prag sem tæpast

gæti verið við lækinn gamla

 

og man loks nú orðið

skáldsins um blauta púðrið

er hann tendrar friðarlogann

 

því fegurðin vekur ævarandi gleði

í minni líka karl úr breska vísindafélaginu

sem áður vakti töfrum gædda undrun og aðdáun

með álíka spýtu og nú logar glatt

í góðu hjarta en lögun borðs í parís

tefur friðinn Róska voru það ekki

kallinn á kassanum og samkundan úr herkastalanum

sem vörpuðu bjarma á torgið okkar

 

frekar en arabinn annarlegi

sem við limlestum

fyrir sakir trúarserks síns

 

 

II  fjandafæla


 

11

 

Róska

á meðan hann sat í stiganum

yfir leifturstríðinu

börðust þeir af hörku

gegn kúgurum í kongó

 

mannætusaga kviknar við atlot eitt

strákshugur óvitandi um eilífa endurkomu

tjaldið fangar sem heimspressa

 

barnsrödd brýtur skær á tvískeri

hann flýgur sem dúfa af kinnung

mergjað stökk og fergjað sinni

á tíunda bekk Róska

 

á svínaflóa önnur stál

og í paradís landsölumanna

bjóða skólar börnum Róska

að skella sér flötum

bera bók yfir höfuð sér

gegn nakasakivá líka frá arizóna

 

engin orðaskil greinast

sjáum ekki boðin brenna sig

eftir símum í börk ljósvíkingsins

 

svartir skuggar atómfuglsins

undir heilahveli svífur hann

yfir marglit þök í trú

mannlegri borg

 

Róska er sól

stendur í hæsta punkti

safnast strákar og stelpur

að horfa á góða gæja

slagta ljótum og illum

á tjaldi er fellur

um óttu

 

 

12

 

Róska

þú sást ekki

þessa fútúrísku stemningu

þetta kapítalíska harakiri

þegar þoturnar flugu inn í tvíturna

líkast etnískri fjallkonunauðgun

gynecomastia

margtekin frá mörgum hliðum

á skjánum er þeir hrundu

inn í eigið svarthol

sem afstæðið sjálft

félli um sig sjálft

 

fjölmennt við borð

köflóttur brúsi bollar og spil

ekki ljúfvínskýstíll eða gerníkumynd

á appólónísku stökki hans

eftir álfasögunni upp í myrkrið

 

móðirin leið úr sjónhorni

hann á speisaðri ferð

frá faldi í kví kví

að vöggu bróðurins efra

bláþráðargrátur alla að æra

 

atburðir hugsun hraðari

sem fallvatn niður í síma

að finna þráð til framtíðar

verndargrip gegn sóllátum

og öðrum blóðsúthellingum

sem þarf ekki að setja í samband

á ólýstum dúknum

 

þótt fátt sé betra en deyja vel

ekki gleyma því því

 

af rúðustrikuðu blaði Róska

blína boldangstölur á hann

biðjast vægðar undan eldmóðu

auga hans sem einrátt mótar

fjallrænar bylgjur að bera orðspor

hans eitt af öðru um bíódrögur

finst hann skapa þau brjóstasmáu

sjáöldur Róska í bálgulu

rykkilín og roðasteinar

og dauðinn sér um sína

ekki gleyma því því

 

 

13

 

Róska

akademískar óeirðir

fylltu hann bernskum eldmóði

þegar löggan fangaði

og myrti óminnug dagsins

er nafna þín róska parks svarta

neitaði að gefa sæti sitt hvítum

í strætó í montgomery alabama

og tilraun hans andvana

eldsins rán ljósleiftrið

á svarthvítri silfurþiljunni

gult einsog gamalt ástarorð

fullt af sýnd hluta og lágu hvísli

ekki hnífur á milli

handan tjaldsins þá lágværu nótt

 

í innri eyrum hans enginn annar

viltu leiða vininn þinn svo villist ekki

af réttri braut því ef þú sleppir

er ógæfan í hverri laut

 

óendanlega nákvæm bein

lína endalausra súpudósa

Róska það voru ringlandi gildi

undir iðandi hvítu hörundi hans

innanhúðar spenntur líkami

án miðs eina niðstund drengmóður

 

hamin vitund Róska rofin

orðlengir sýnir á blóðgulu tjaldi

aðþrengt andrými stöðugt

Róska í æðum dunur stunur

innrammað kyrralíf inndælt

uppúr móðurlífi friðarhafsins

ekki hnífur á milli

 

rissar upp freskar myndir á hvelveggi

með rafhvítri glóðarperu

sker á bláþráð í fálmandi þrá

í kviknandi kroppi

glitrandi myrkurperlur í hverri laut

Róska Róska Róska parks

himna lykur skapanánd

 

 

14

 

Róska hann var

ókunnugur galdrafári til forna

þó vottaði fyrir píslarsögu í  hótun

um að sauma barnsvarir saman

kannski svolítið galdrarykti

og móðuharðindi önnur í dag

synd hans fuglar í hennar sinni

 

ekkert varnarrit Róska

eða yfirburðir kynstofnsins

þegar nálin í undvörpum rauðfext

sem dálkur sprettir upp hans skinni

 

dropinn úr blóðinu þykka

og varanna hlýuggðarfljót

sogar með marrandi hissi

vitund vex hold rénar

hörund storknar í húmi

um filmunnar hamramma

skuggsjá væntingar

gulls ígildi

 

Róska veggir án sprungu

ekki smuga að smjúga þar inn

í misfelluleysi brá ödipus brandi

í eigið kyn og skildi við sjón sína

og stundin rann upp í logana

hefndin er sæt sé óvinur nær

 

því gat hún ekki gengið frá honum

sem þú Róska rafgrænn jakobsstiginn

einn til svefnsins í speglinum

ein mannsmynd í dyrum

sem stakar standa opnar

út í blámóðu blágresi skrýdda

þurrkuðu inni í plexígleri

sprunga berst óðfluga um

skínandi flötinn

bláblítt móðurauga í hverju broti

sem standi dyr opnar

 

 

15

 

fjandafælan vandasöm hér Róska

á þokubökkum þessa kaldadals

er hann sprettur úr straumi tímans

týndur í hemuðu mistri og brúðurin heila

ráðvillt í hauströkkri horfir á dag hans

vaxa sem net að veiða í orð

sem í sjónhverfðum jökli magnast

í lamandi myrkurkylfu

vinarins alvísa dauða

 

megnar ekki stríð

manninn að stækka

 

leyf mér að horfa í augu honum

Róska á borði kanónískt sjónarspil

þú sást hana jafn vel og ég

stynjandi upp stiga án handriðs

sem um svartar hraunnibbur

á leið frá heiðinni myrku vindþotur

fyrrum óframkölluð mynd hennar

hrapandi í annan tíma

 

þagnarveggur hans skriðnar

án mannfalls óminnishegri Róska á flugi

með bryndreka á friðartorgi úr útlagans huga

 

hestar og fuglar úr járni

hönd á lofti í hálfa stöng

nótt dregur skil milli daga

 
 
III  ný og niðdimm


 

16

 

Róska

í munni mér

þurr tunga þung

 

þegar veggirnir gráu hrundu

sló ég í rústinni nakinn ber

skjaldaður veröldin ný og niðdimm

 

mynd minni heilagri ábyrgð

hélt ég við brjóst mitt í móðunni

rykið í kring sest á ramma

 

bláar gufur mig berja af þrótti

hugdiskur þjappar myndir sem mást

hoppa í dansi svo kerfið allt frýs

 

mætti bregður Róska

ættin má standa

á munvegum

 

 

17

 

það tekur langan tíma Róska að deyja

og líktog sveigir af vitundarleið

ljósglit við götu

í haustríkum regnúða

 

þegar þú varst að mótmæla Róska

 

og storka hamsaborgurum

var ég enn að upplifa nýjan heim

finna fólk hans sýndarhulstrið

sem það passaði og varð til

fyrir augum mér fortíðarhreint

blað án sögu Róska

 

speglun sem stinnur berkaldur líkami

stríðnis­fellunnar

höfuð hátt á hálsi fellur

þétt en þungt að

um loftkenndan huga

líða fá orð

 

langan tíma tekur að segja fá orð

rasandi hulstur Róska

hverful skuggsjá í miðju hveli

um vistarverur

hugans sindra

úðaspeglar

 

nútíðin átti eftir að falla í stafi

spretta fram úr engu

 

blóð mitt og hold sköpunarverk

án fyrirmyndar

 

og tíðin sem þú attir kappi við

þessa stund á heiðinni myrku

hvött egghvössum sporum

sólbrýndra stafa

 

 

18

 

yfir mér eldskörp hnífseggin Róska

sveipuð dúnmjúku húmi og spjótalögum

á skelþunnum himnum sjónar

 

orðin glerbrotin krossar í síðu

rista á líknarbelg mennskunnar

og man ekki hvar fjallapúman líður

 

eins og hafgúa um skógarhlíðar

og könglar falla án hljóðs fjarri

eyrum mannanna er hlýða

 

á úrsvalar sögur af einhyrningum

og fágætum ferðalöngum þegar london

og england eru nöfn á nágrannabæjum

handan heimsins Róska Róska brúarstöplar

og vængirnir krossbundnir

 

gómsætir fingur gæla

við íðilgula maísstöngla

veit ekki afhverju

 

um hug minn hvarfla sýnir

og setningar úr fornri sögu

af harðráðri nauðgun

 

orðabrot

um bleyðiskap og getuleysi

skauta á hemuðu yfirborði lík

ama míns og riffilskot ferðalangsins

væri kærkomið hvílubragð

 

 

19

 

og Róska með steininum

fannst mér vera vitlaust gefið

þegar veggirnir hrundu yfir mig

strætisvagnar að springa

endurtekið án enda

og sprengjubrotin rufu varnir mínar

 

rístandi fyrir sögum í húð mína

sem minnti hreint ekki á pergament

þótt gul og aldeilis misfelld sé

brostnar varnir ruðu hold mitt

brostnum vonum

 

ekki var ég

ekki var ég margfallin skáldkonan

var ég ekki

var ég ekki faðir í hljóðamyndum tómleikans

 

og galt ég ekki galla minna

verði helgiréttarins að afsprengjunum

sem fyrir löngu

voru mér allt í veggleysunni

 

hvers mátti sín rómantískt hugarflug

gegn hráköldum steinreyndum

þar sem bakkus einn umturnar

helgileik móður

 

og fögnuður föður við barnsins brosi

verður fleinn sem má snúa

í þröngu slíðri

frá rifi að hjarta

 

 

20

 

og Róska þegar börnin

fylgdu móður sinni langt

inn í kjöl fjarskans

veggirnir í vistarverum þeirra tómir

hrópandi hvellar háðsglósur

stundum drynjandi

sem af háum heklubörmum

bjó mér ekki í brjósti

móðurást

er úr skotum gaus nálykt

af bræðrum mínum tveim

sem fórust ekki

sem fórust ekki á kili eða sprengisandi

 

nú riðu þeir í sprengimóð fram til orrustu

við mína traustbyggðu táknaveröld

þeystu á sorgarskeiði yfir allar brýr

hrundu öskrandi öllum vörnum

 

brustu kastalaveggir

engin frumleg eða vondjörf

sameining í aðsigi

Róska er mig greip klósigi

hruninna himna þeytti mér

sem soppi í fárviðri um loftið

 

hróp mitt gleyptu þrumur

gjörningahríðin líkust fjórða lífi

frá mínu eigin hvar var ég

í henni miðri heilahristingur

er náttúran upphefur örófa

leik með ósontilbrigði

 

nú riðu þeir

nú riðu þeir í sprengimóð

 

 

21

 

og Róska

þegar hann ætlar að ganga út

og skilja við allt taka veggir á skrið

móta hendur um hnífa svo blóð ýrir loft

úr krönum daunillir dynkir

 

en stjarfa setur að föðurleysi

og bak hans rýður þúsund og ein nál

sögum á annarlegri tungu orðin

eins og sprek í hússins ufsum

vaxin honum yfir höfuð

þrjú ex á skeljastaðnum

skorin út úr veggnum

þegar stund sannleikans lýkst upp

 

en honum opnast ekki sýn

á þessa opinberun

 

og rauðan dauninn yfirtekur þú Róska

bograndi við borð að hanna plakat

með nakinni konu ásýndar sem venus

blandin gyðju frelsis og hann hrekkur

upp við kyndil hennar í brjósti sér

 

og ramakvein úr myrku horni

þarsem börn hans sofa

 

við athugun brosa þau hljóðið mergsogið í eyra vera þess staðfest í minni er þau klífa fjallið og finna þar hellana löngu með vanabindandi myrkri sem uggleysið eitt afhjúpar og hann horfir á vin sinn á öðrum stað og tíma munda haglabyssuna gegn kvöldmatnum fljúgandi snarsnúast að honum og höglin gata hann eldgulan sem sigti hjá líða þróttmikil börn á skautum einurð í lærdómsríkum hreyfingum hverfandi líkum í mannhafinu undir blikki sem endurtekur upplýsingaröld diskósins og úr krönum daunrauðir dynkir

 

 

22

 

Róska það var löngu síðar

að um salinn sópaðist rökkur

er sorg hans sótti að úr öllum

áttum og ásýnd hluta án misfellu

brast einsog höggstokkinn spegill

 

og brotin stóðu öll í honum

en sælan óx því nær

sem þau gengu og rjúpuhjartað

var alveg að ganga í gogg bróðurins

og svartnættið að flæða um æðar

 

er einhver karlfálki hjúpaði

hvelið og braut á bak okið

 

með viljann að vopni tók

klukkan að tifa á ný það er svo margt

ef að er gáð sem langar hann að reyna

 

þótt allt sé blekking tál og draumur

og fallnir turnar okkar sjúku borgar

kasti sólunum einni af annarri í síkið

utan um kastala hans sjálfs

 

en sumir Róska

sumir falla fyrir hendi sín sjálfs

örvæntir af annarlegum tungum

hvatskeytanna grængolandi


 

23

 

það var Róska

eftir að veröldin fæddist

að nýju með hetjum frá vorinu

sextíu og átta og um líkt leyti

og þú gekkst undir græna torfu

 

til móts við maðkana

að hann hóf sinn langa regndans

í von um að faðir félli

af himnum að vísa veg

um völundarhús sjónlínanna

 

þráðurinn var slitinn hvasst

hornið skyggði þessa borg

okkar sjálfstæðisdrauma

og hvorki mikjáll né jakob

fengu greitt

úr steingrárri þoku mynda

og faðirinn nálgaðist ekki

byggingar slúttu yfir

 

sem í afstæðri hugsýn hins

eina steins heimur genginn

snöggt úr burðarliði til liðs

við dauðagönguna Róska

 

spírur munu springa

og hver sagði aftur að fæðing

ætti sér stað klofvega yfir

opinni gröf hví hefurðu yfirgefið

mig faðir í minni miklu þrá

eftir nálægð sem feigðin ein ristir

í hold hans letrar þar ævi

án höfundarréttar eldblossi

úr miðjum sagna vegg

 

 

IV  tabula rasa

 


24

 

Róska

það voru engar rauðar herdeildir

þegar stétt slóst við stétt

á leikvelli hennar hjá gúttó

 

kvikar myndir úr bíósal dagsins

slógu hana ótta

á sýningu sérvitringanna

í mögnuðu skýlinu

þar sem oddur stígur fram

í víkingaklæðum krýpur

að knýta skóþveng sinn

með skrækdigru ópi

úr tímans djúpi

 

litla hjartað kippist til Róska

og í auga blossar dropi

springur út

er sá sterki stekkur

öskrið ærandi tryllt

og dúllarinn undir

mikið skáld er símon

blossandi fingur

og móðurepíkin lyftist á kreik

höndin lausa við kinn

sú frelsaða með vönd

 

verund Róska

og nístund

 

 

25

 

ekki eldur í arni Róska

ekki vera í slopp við borð

er hún rumskar

við fingurdrep á hurð

 

er það hönd mín sem ber

um hug hennar fer

og hún horfir í húmi

á hönd sína agndofa dofna

fuglinn á glugga

 

ekki meyr segir hún

aldregi meir

 

í dyrum dulúðug vera

höndin allsendis laus

sem kattarglott uppi yfir án auglitis

vofur kankvísar veifa

um hug hennar fer

 

heitt kann að verða

sjá borgarham vaxa

yfir ása og ramma

 

hönd án viðveru Róska

upp stígur ókennd angan

og óvænt samkunda

hér á bryggjusporði

barnafossar

 

 

26

 

listasafnið Róska að rísa úr drögum

lengra en dagsferð til holtsins

þarsem myndskáld mun kúldrast í risi

útilegumaður í burðarliði

 

svart tjald mín kæra og hvítar blúndur

hér á borgarmörkum

sjór og land í skuggadansi

slæða við dyr

næturþörf aftekur annað

 

stóra systir milli borða

sveipuð blámyrkri skikkju

táta litla pótintáta

horfa meðtaka eigi obláta

 

Róska

lítið skref fyrir mannkyn

en magnað fyrir litla hnátu

 

hendur í kross svo virðuleg

einsog sofandi einsog vaknandi

svona hvít Róska

 

ekki beint einsog í bastillunni

og engir til að móta ásjónu

í ódauðlega mynd

 

engin gnöguð möðkuð brjóst

bara læsandi grunur

um gleypandi svarthol

þarsem áður bjó önd

 

sem tinnusvart brekán hárið

lagt yfir brjóstið bifast það

um nóttina hefst hún upp

í tjaldinu leiksviðsins tignarleg

 

af kristalfonti litfagrir fuglar

hnita hringa sem magnast

fallöxi tímans opnar landsins mynd

fögnuður andans blúndur

í hennar sinni

 

 

27

 

hnigu orð að salti

dagsins rætur fálma um jörð

þurrkur megn og klakabönd

 

út úr rammakynngi Róska

stígur hnátan fram

á sinn brynjustapa

einræða dóttur sem móður

 

– skyldu undur þau og teikn

merkja nýja tíð

eftir að sá elsti var tekinn

og vandalausum færður

með mínum nauma vilja

 

skil að hann verður

undir minni þind

er nýtt að bærast

alveg að ærast

blóðið líkast

barnafossum

útúr lífi mínu miðju

 

höndin kippist að

sem eldi borin köldum

höfðaborgin dauðaleg um stund

 

hann með stafinn keikur

pikkandi í gólf

í miðri eigin líkvöku

leiðandi höndin mín

 

og allir þessir munnar heimta mat

einhvern veginn fyrirmunað

að tengja þessa tíð við mig

 

fóstri þessu má sá

í hvítu

koma fyrir

verð að bera

við að vera

sjúk á sinni

aðeins eitt

sem vil ég

ástin blind

sker

 

býðst eitthvað annað í veröld

sem klofnar

og bregður til beggja bana

og börnin

sem spútnikar um allt

um mig

en þyngdarmiðja mín

með þá lausu

komin í annan heim

með henni

sem vakti lík í tjaldi

forðum

 

kom að sækja þig

kvað draumveran

á fægðum spegli þetta kvöld

 

sá yngsti helblár

grét í hörðu myrkri

ég dokaði við í kví kví

og ekki kveið ég því því

 

rofnandi þráður

að hvítum fossi

 

pikkaði þessa nótt í gólf

sem ahab færi um þil

holskefluhrynjandi

hriktandi brot

 

       vogun

       vé

 

 

28

 

fýkur um ranninn í mistruðu kófi. litverptum klæðanna ham

hagsældar móðirin kastar. jöklanna hlýjustu bungur Róska

með hrímhvítri kvikunnar hvilft ljúkast upp náttsæjum augum.

í hálsmál hans kippir hún andstutt. um huga hans

bútast í köggla gaddfreðin beitningarsíldin.

byljandi sviptingar kófsins bera með sér allt annan tíma

er fetaði hún stíginn með dálk við hnakka hans reiddan

 

hverfist sem fyrr úr ramma

afturkvæmt hingað að ná í rakhníf

rista sundur hársbreidd er skildi þau að

og voðaskot úr minni liðið

við hörund frýs hnífsegg án sprettu

 

greiddi ég þér lokka

sér mig ei smásjáin

 

galtarins mikla lygna

í skauti smjörhvítra hlíða

skuggar þar efra líða

um bergsins dritlýstu syllur

 

m                      t

u                        v

n                        e

n                        i

v                        r

a                       

t                        u

n                       m

s                       

t                        v

a                        a

u                        r

m                      i

a                        r

r                       

 

              og síldin hún kemur

       í frosthörkum skúrsins

með hitasvækju kamínunnar

hann á netvængjum

              í marklausu svifi yfir eynni

 

sonurinn

       brosandi freska í huga

              sem fögnuð vekur

                    er hrekst ávalt inn

                           sem í slíður

 

              fiskarnir bíta ekki

       afhverju skyldu þeir

afhverju syngur í búrinu fugl

 

              högg

       mynduð síldin

skoppar um sviðið

                    í afskurði tímans

                           hvað er nú

                           betra en dauðinn

                           góði

 

fortíðin hengslast um hugann

       sporandi út grunn að framtíð

              sveipandi mótin

                    beiskum blæ

                         er háls

                        æð er

                 skorin

 

              bið

                        löng bið

 

         eftir blóði í þessu margritaða handriti sem veruleikur þverskallast við að framfylgja. sárið náhvítt og bólgið. í speglinum kóf. og ímynduð lína þvert um hug í húsinu tvílyfta orðalaust þurrkuð út

 

loftnetum ofar

                        sem bátur svífi

                 á fágaðri báru milli rifja

                         í svans mynd af höndinni ungu

                        er hann treysti sér eigi að leiða

                 leiddur af vegi á leið heim án ledu

                         nær kvöldi og hvað gat hann gert

                    samanhertur í þessu hylki

              með beitu eina til yls

              og heitingar

 

í speglinum matta

       mynd andlits

              falls í spor

                    öskju

 

 

29

 

með rafbláan hnífsins odd við kverk. ranghvolfdum augum.

undrast ógnarkraft um blaðsins skaft. sem sjálfum sér fagnar

              og kveður sér hljóðs

 

finnur öflug slög hjartans. og blóðið dengjast

       til fjörefnaríkra lima í samhæfðum dansi

       eftir höfði annars fegurð að innan

 

blítt leikur oddur við húð. bælir skeggsins brodda. atlot sæl

sem opna gamla gröf og myrkrið boðar nýjan byr að brjóta

meginlönd á ný endurtekning hrein tabula rasa

 

              höggvandi högg

vandi í heitingar og fögnuður kallar fram á svefnþungu

tjaldi vökunnar daga tíðinda þeirra sem tíðust eru og

teljast tæpast með

              ljósastaura í sínum hversdags

                    dansi er bíóstjórinn skiptir

 

       aflið líkast fossi

                    sem fellur fram

                           af stórri vör

       með skelfandi drunum

 

fastur á hugans skjá sem bergsins hamri

                    með tíbráðum syllum

              og hreiðri fyglisins

                    guðandi á skjáinn

       aldregi meir

              karon í hvarfi

                    handan tjaldsins

 

       og í miðju kverkataki eggjandi hennar

nauts þráir hann að syngja óð

til dýrðar þessu reginafli

sem beljar út úr miðjum lífsins vegg

megnar raust hans enn

að stíga yfir volduga

              rödd skjálf

                    andans hærra

 
 

V  sveiflubil

 

 

30

 

Róska

nýbúar borga

kvikmyndræn saga

mögnuð og marghædd

í krosssaumi hennar innrömmuðum

kviknar ljósnæm framtíð

 

um ljóra lýsir úthaf breitt

sem lengstum varði og barði jafnt

steinar stundum grænir

ofar bæjarmoldum Róska

fínleg lína dregin um furðunnar strönd

framundan landið allt í millum

gætir langrar sögu

nætur heitur móðurfaðmur

 

Róska

í kjölfar stríðs skorti nýríka

hugarlund fyrir þröngan kost á heiði

með lokkandi soll lausan við list

lífsrými skorið við nögl

þau fylgdu straumi nýaldar

urð og grjót dag hvern

að höfuðstað

óslitnir barnsskór hans enn

á miðnesinu

 

annar vegur en þú gekkst

löngu síðar til sigurs Róska

á öðrum vættum ekki bein braut

hraun sem hægt er að týnast í

án frekari ummerkja

eins og bær hennar öld síðar

og ætt hennar horfin við stapa

helg vé girt af

 

festingin sem sátt

við sundraða tilveru

öld nýrra færa í garð

 

 

31

 

Róska hún var

syrgjandi glöð er hún minntist

árroða nýrrar aldar

á tjaldinu slitróttar myndir

hann bar til hennar

á opnum lófa um morgun

hún hugði að færi hann hjá

yrði furðuströnd hennar krúsey

 

um miðjan dag var roðabjart

og höndin hans á lofti

stillandi leitandi

hennar hófst upp í vindsins þrá

 

óraði ekki fyrir því sem skeði

sem þau væru veik á geði

er hann sveiflaði henni með

þeirri lausu í garðsins beð

fanst jeg finna til

fögnuður léttir sveiflubil

 

Róska á tjaldinu

í stein þrykktur her manns

hver skal að friðarósi stemma

á mörkum borgar og trúar

32

 

Róska

krummaskuðið bar hvorki frystihús né banka

og kannski hefði átt að verða bókfell

úr skónum sem báru hana um leirstokknar götur

sem vitrænt rauðhöfuð mældi líka

elskan hennar annar

Róska

 

og höfuðstaðurinn ber þau

ekki beint á höndum sér

vorboðinn ljúfi í fingrum hans

blik hans suðrænt ber

hana af þessum leiðum

þarsem sóleyjar vaxa við brún

og ingolf ber ekki enn

við himin úr glugga

 

rauðaráin ystu mörk sem á verndarsvæði

hins sjöunda dags og aðventan ber þau

inn í lönd hins nýja tíma

 

hendur á festingu senn kemur húsið

á sandfyllu gegn kalkofni horfinnar tíðar

 

kirkjuklukkunni

er hver ný stund Róska

ný stund

 

 

33

 

grasblöðin bylgjast í þeynum

á brauðfótum læðist morgunn um mela

bök þeirra systra bogin

og beygluð hjörtu fergjuð

eftir landburð af pokum frá hegra

hóllinn og holtið

um regnvota glugga

læknir og safn handan hóls

hverfisgatan annars í hvarfi

 

vegurinn Róska

inn að laugum um helgi

satt var hvert hennar fótmál

frá jarðsprengjusvæðinu heima

ungar með höndinni lausu

og úrræði að ofan Róska

þoka úr vegi hvert gat hún beðið

 

sérhver von siglutré bundin

og sírenur líða að eyra

hvað er að heyra uppi á ásnum

 

alþýðukonan þín Róska

án færis að iðka listir

kroppin af börnunum tíu

marsérar þvert um heitan dal

hönd þar engin að breyta

myrkri í ljós í fast land

 

óvissa dauðans

heima í höfn bíður

hegri hjá krummaskuði

hífandi glætu og yl

 

tóm tóm tóm

sem falli regn í mold

og smjúgi fleira í raka jörð

af ávöxtum þekkja þær fáa

 

þráði hún það sama

og þú Róska burt

frá þessum listrænda bæ

í feneyska þúsöld

hljóp hún í göfgaðri mynd

hærra til þín

 

trú og von Róska

falda um augu

máttugar meyjar

við mannssoninn mæla

hinn sjöunda dag

 

 

34

 

úr óreiðunni Róska

renna þúsund fljót

sem kínverskar myndir

snældan snýst í heila öld

 

glugginn í höfðaborginni

baðaður gulum andvarans blæ

þakinn marglitum blómum

brúðurin heila löngu komin

úr skinnskónum

flutt úr húsi hjá hegra

líður fyrir að dunda

við stilka blöð rætur

 

snældan stingur í börkinn aðra

hnátan litla elli vafin

nú andi í kút

dreginn um slöngu

 

ég skil ekki Róska

fallinn í elfu mynda á göngu hægt um götur

við hlið mér brúðurin gamla farin að megni

í þverá flýtur önnur

 

verandi í ljósum slopp í rúmi

sitjandi keikur með staf

bankandi í gólf

gangandi langa ævi

innri máttur sækir

blástur í greinar í önd

marglit mannakorn

á veggnum karlmannstign

dregin högum dráttum

um ljósop

 

Róska mér munar í brjóst

móta myndir heim

 

 

 

VI  skrásett vörumerki

 

 

35

 

Róska nú dýrka allir undir

djúpin og yfirborðið afgirtir í ramma

vitundarinnar hræsnast í gegnum

sjálfa sig brúarsmíðin tyggjókúla

sem þú manst að kom frá ðe júnætid

steits og ástandið og allt það

 

en Róska vorum við ekki

líka að safna handa þeim

að kaupa byssur að berjast með

 

var ekki eina ráðið gegn sigur

vegurum sögunnar að skjóta þá

af því að aflið býr í byssukjöftunum

 

en Róska við sendum þeim

ekki lengur brennandi vítisloga

nápalmsins í jólagjöf

heldur fimmtíu milljón

harry potter á kínversku

og windows millenium á spott

prís því það á að gefa börnum gott

en Róska við skulum ekki hrapa

að neinu þegar múrinn féll

var engin leið lengur að brynja sig

fyrir óheftu flæði kapítalismans

um líkamann og gjörvalla heimsbyggðina

 

til að uppfylla jörðina

og víxla öllu í syndaflóðinu

verða útvaldir klónaðir

 

en af öryggisástæðum

verða þeir allir geltir og kannski

geltir á endanum ef allt fer vel

á jarðarberjaökrum um eilífð

 

Róska Róska Róska ég veit ekki

hvort eða hvernig mér tekst ekki

að smíða til þín brú en hún

verður ekki á handarbakinu

hans gregors samsa

 

 

36

 

og Róska ég veit ekki hvað

þú gerir þarna niðri

en steinarnir sem þú hróflaðir saman

utan um fallið járnspýtubákn kerfisins

eru ekki lengur pólitísk athöfn

sem brýtur upp helgi

samræmi þegnleikans heldur

 

mynd í líkingu listaverks

sem við horfum á með kaffibolla

 

í hönd umvefjandi allar stefnur

og alla strauma lagakróka

síleska forsetamorðingjans

og spurningarmerkin við óttaleysi

svalaforsetans sem klámrásin sýndi

á dögunum

halda hinstu ræðu

 

andspænis mannfjöldanum með einurð

í rómnum úr digrum barka sínum

og útilegumanninn sér að baki

 

bróðurlaus þar landsfaðirinn

gjörningurinn listaverk

sem enginn ripíttakki fær endurskapað

en við getum notið með popp og kók

 

fjöldaframleiddu filmunnar

á gulum bakgrunni

limgerðar stríðandi konur

 

 

37

 

en Róska

þú fokilla stelpa frá róm

 

þú stendur með pálmann í hægri

og afstöðu eðla í vinstri

og mólótoffkokkteillinn

púður alkóhól bensín

í skapahárréttum hlutföllum

 

í boga yfir laufási ef það er lýgi

að listin sé fyrir listina

eins og maðurinn sagði

forðum oss illu frá Róska

listin hún er fyrir fólkið

 

bæði þúsundin fimmtíu

og átta og milljónirnar þrjár

sem sprungu og brunnu og féllu við skot                         

 

í kappleiknum stóra sem mótaði samtímann

 

stöðnun og óreiðulögmálinu þriðja

ólgandi undir sléttu loki hins

misfellulausa Róska

 

afturhald kúgun morð

 

og forsetinn genginn aftur

að bjóða sundurtættu endurbættu

nammilandinu bætur

og styrk og aðstoð ef kapítalið

mætti flæða áreynslulaust í opinni

samkeppni hinna ríku og stríðið

 

sem tapaðist á vígvellinum

vinnst með mamelons sautés

í kauphöllinni

 

 

38

 

og Róska stimpluðu þeir þig ekki

ómannlega kaldlynda frenju

þegar þú fylgdir manrico

og skildir drenginn litla eftir

á ólandinu sem ól okkur Róska

 

og fórnaði ég ekki öllu

fyrir borgaralega gildið heilaga fjölskylduna

og glataði ég ekki öllu í upplausn hennar

vinafár stimplaður kvenlegur karlaumingi

fjandmaður móðurinnar hins lögrétta dýrlings

 

Róska því varstu svona

kúl að stinga af og því varstu svona

töff að fylgja bara eigin sannfæringu

 

og Róska Róska hvernig gastu verið svona

ég meina svona svona ómóðurleg

með svona fullvissu um mikilvægi

einstaklingsins og svona

fjöldans og fátæklinga heimsins

 

því gastu ekki bara sagt svona

sona sona og kysst á báttið

eða plástrað það

 

í stað þess að storka okkur

sýna okkur gulum

hvernig við vorum að storkna

 

í vestfirskri hamsatólg

þegnskaparins

 

 

39

 

og Róska ef litlu rómverjarnir þínir

væru að drepast þessa dagana

til dæmis í tókíó

gæti opinberun jóhannesar sýnt þér

 

að leifar þeirra

birtast þegar stutt er á hnapp

upp til þín

streymir reykelsisangan

 

og myrran skammt undan þessu íkoníska altari

á meðalstórum bláblossandi sjónvarpsskjá

ógrískt ker þokast nær þér á færibandinu

þú krjúpandi í japanskri helgistellingu

og ekkert vantar

nema kapalmanninn frá hírólandsímanum

 

að klippa skinhelgi af andlitum

tilbeiðslan aftrar þér frá að skynja

saurgun reykingarinnar

á síbílum séstvallagötunnar

 

hvernig gasgríman tefur mann

á göngu hans

milli bygginga

sem festingin

 

hangir á

lík fall

hlíf

 

 

40

 

það var fortíðarhljótt

Róska er forsetahetjan

var skotin í bílnum

endurtekið hægt svo hægt tæpum

fimm árum síðar er blökkukóngurinn

féll með fisklausan munn

 

og veröldin alveg í burðarliðnum

að færa heim frelsisvarning

einstaklinga af öllum stigum

 

virðingin vaxin af dagsins ekru

nýrrar kynslóðar og Róska

eldri kynslóðin féll fyrir

höndinni sem brá brandi

hins nýja heims og merkti hann

frelsi jafnrétti bræðralagi

sem forðum í naflanum

er danni rauði spýtti í lófa

 

og enginn óskaði nálægðar barna

í kjarnaheimi okkar og hinna

sem aldrei mundi skorta

hversu dimmt él sem gerði

undir hvelfingunni

 

 

41

 

misfellurnar

blöstu svo víða við Róska

er brjóst þín voru manrico

vörn gegn tóminu

 

kannski er hugur þinn

sá sami og forsetans frakka

stundina er valdið

skaust úr byssukjaftinum

gamli anarkisti slátrarinn

engist sem ormur

í hjólastól undan réttvísi

kapítalisma aldarlokanna

 

vakna snækrýnd fjöll

með hljóðum vindi

þýðum hreyfingum

líktog vængur kondórsins einn

forseti aleinn þúsund höfða þurs

sem rís einmana í mannhafinu

 

horfandi á blóð springa út

um eitt sundrað gagnauga

hljótt sem örófssaga ein

í munnmælum Róska

tóm brjóst sem misfalla

 

 

42

 

Róska er ekki

búið að slétta yfir allar misfellur

og jafna út öllum mótsögnum

 

með vopnum ykkar róttæku stefnu

sem vildi halda sér inni í umræðunni

með andstæðum sem útiloka

ekki hvor aðra heldur falla saman

 

og ég er hræddur um að allt

umvefjandi knýtt höndin um

hnífinn muni hið fornkveðna

að leiðin að hjartanu er styst

gegnum rifin ber

 

og Róska

ég er hræddur

um að kjölfestan núna

í syndaflóði blómatímans

sé femínismi sem gerði

konur stingandi kaldar

kynlausa mjúka karla

og kynlíf vísindaskáldskap

 

um hugaða veröld og nýja og öllum stendur

á sama og drottnarar eru karlar sem stendur

 

með brjóst fullt af sorg

og stífluðum mjólkurkyrtlum

því ekki stendur eðlið

óhaggað öðru fremur

í byggingunni

 

 

43

 

og Róska

maðurinn sem þið birna

tókuð í gegn á ykkar frábærlega

kóríógrafíska hátt er nú

maður aldarinnar Róska

 

með álíka samstilltu átaki

margmiðla reyndi hann víst

að breyta heiminum

í putalandinu sem ó, ó, ól okkur

og orti ekkert eftir auschwitz

 

dansaði með sólkynjuðum syni grúsíu

skáldi jarðar fólksins draumi

sem hvatti þjóð sína sporum

og hreinsaði hana

 

í frábærum sýndarveruleik

þarsem stundardraumar rætast

þegar þið samstilltuð ykkur

bar aldarinnar maður svip tíðarandans

sem þið vilduð slagta

 

eins og marghöfða skrímsli

sem skröltir í við minnstu hreyfingu

og hvatirnar búa í sjálfstæðri skel

 

en hugsanirnar löngu

komnar í aðra stokka

og misfellurnar jafnast

undir storknuðu hrauni

og hver hafði fleiri svör um ævina

 

þegar þursinn yfirtók moðsuðu aldarinnar

hafði hann beðist velvirðingar

á öllum umbrotum æsku sinnar

tæpri öld eftir að hvatirnar

stirndu himin hinna

sem við vildum öll feiga

 

og bálreið stelpa frá móróasvæði

setti listalífið í leðjuborg

úr skorðum

 

í ómöðkuðum brjóstum

báluðu myndhvarfavessar

uppistandsdaginn í bíóinu stóra

 

er eldsgin drekans í vestri

spúði heilögum keppnisanda sínum

yfir félaga hósímann og land þeirra

 

sem var tengt nammi og kóngum

hans kvað norninni óð

um að beinin væru borin von

 

fyrir listina

að verja land

 

 

44

 

og Róska

börn annars heims

læra að hata

náunga sinn

því forfeður sigruðu hina í stríði

 

og öldum síðar er friður óhugsandi

líktog gerðist hjá ungu fórnarlömbum

terroristanna í fjallinu Róska

 

því að sigurinn kennir hinum hefnd

og valdið fellur um sigurinn þvert

 

og þakið í holundinni eftir brottnám

kvenleikans er þunn himna

yfir sárinu tætta sem ber

þaninn streng um brjóstholið

það er fallið saman og kynjavera mín

komin á flot í misgengi hlutverka

gynecomastia og fitusog

og formalín umvefur kyntáknið

móleitt úr gjósku heimt glóaldin

ljósmyndað í bak og fyrir á nikon

f 33 fyrir myndasögu handa barna

börnum framtíðar á knýttum

möbíusþræði lífsins en Róska

 

þú ert ekki skrásett vörumerki

þegar listrýnirinn daufum eyrum

hreykir sér af því að hafa boðið þér fyrstur á ball

 

Róska í rauða kjólnum sem móðir þín saumaði

utan um fagurskapaðan venusarleika

 

og sagði það fölsun fræðinganna

að þér hefði verið hafnað í den

en er ekki lífið helber texti

á þessum snúna renningi

opnum sérhverju sjónarhorni

 

að berjast til hetjulegs sigurs

 
VII  flassbakk


 

45

 

fikra mig eftir perluböndum

       orðanna að þessu eina sem

       skiptir máli milli mín

       og þín leggst ekki beinlínis

á bæn en ég vitja þín æska

       mín brumar í líkama

              sem kemur sífellt á óvart

              hrópar á loft og út í loftið

              á kraft sem hann magnar

       upp kallar á mynd þína

       fellda á þiljur minnar vöku

sem endurvarpast á tjaldi svefnsins

       negld á börkinn með krossnál

 

af tjaldinu þögn og raf

       grænir eru straumar þínir

       um kirnutetrið

og þetta eina eina

       ljósvaki milli þín og mín

       skjálfandans strengur
46

úr blóðgrárri þoku ljósta þær naglbitrar

langhendur þéttast tannhvassar glottandi

steindar ásýndir

              ata mig sakkenndum grámyglum

 

endurtakandi sýnir á tjaldi

ofvirkur ripíttakki

       flassbakk

                    úr glataðri framtíð

 

fallandi nær tækri hönd

sem liðast um loft

sem hnoðri þokast

              ég nær

 

sverðið er styttra en ég var hér í gær

og allsendis óviss nú við dagmál

       andliti hvers

              er snarað

       úr hrávotum steini

 

 

47

 

glerbrotin krisskrossa brjóst mitt

              skauta út um axlir niður arma

       skera inn í bert hold og rosinn

blasir við svo sæll mót sólu

       eins og sjálfur skagafjörður

              í ljóði þjóðskáldsins

 

                    enn er þoku hulið

              hvernig ég fæ brotið ísinn

       rist upp þetta maríugler

sem skyggir ásýnd þína

 

teygt mig gegnum tómið

       að grípa um þig um þig

              og lykja varir kringt og ókringt

       ljúft að vörum þínum

að bergja þar af sögum

 

grunlaus um eintölubundið

ósjálfstæði meðan ég fjarlægist

 

                           sjálfan mig meir og meir og líka

                    þennan skjá sem sinnir ekki kalli

              eða hugrenningum tengslin

       öll í ljósvakanum hvar ertu

 

eia eia eia þú ert

       vonandi ekki sombí heldur

              guðsmynd sem ég þarfnast

       til að fóta mig í þessari óreiðu

sem þeir kalla líf mitt

 

                           í hrærigraut kennda hvata

                    vilja verð ég aftur manneskja

              og maður undir augliti þínu

 

              um alt alt alt

       girndin orðin verktaki í hryggjar

                           stykki mínu aðvera frávera

 

                    þrávera mín að baknaga mig og

                           ganga í skrokk á sjálfum mér

 

 

48

 

í heiði sól og ekki tími 

       að skoða foldar skart

              er framhjá þaut

                    fann þig upplyfta

       augliti yfir mig

              í fullu trausti á hönd á stýri

                           grænt og blátt framundan

              brúnar yrjur sem í móðu

á hröðu skriði

                    um landsins leg

 

engin ferja á ánni bara sandskeið

       og iðuköst kaffæra undur tæknialdar

              fyrir virkjun í sandinum

                    sekkur á breiðu tjaldi

 

björgun um brotið skæni

       allir í strauminn harða

              berjamór færist undan

              friðsæld áfallsins

       enn ekki svifin yfir

allt svo ótryggt er björg í bjarginu

       myrkur hnígur á

              með glyrnum og grámyglum

 

              og kötturinn

í rue d’albert góðu fjarri

er búrfellingar ferja

yfir niðafljót

þorði ekki að horfa um öxl

              ef hnátan litla festist

       sem glottið forðum

              utan vega og sögu

 

ljósfælin filma

myndandi skugga

 

undir eirbæsuðum krossinum

       á leiði bróður míns

              húka hundruðum saman

hægfleygar dúfur í regnboga

              litum veita mér líf

       í lagskipt brjóst krjúpandi

hummandi hótel kaliforníu

       með hávöðum eins og árið áður

              en hann féll óvænt í valinn

 

hljóðar líða hrímgaðar dúfur

       hátt upp yfir mig undirleitan

              á borð við marglitar laufferjur

líðandi um grænt hauströkkrið

       opið hrópar hol mitt

              holt á loft gefið mér loft

       ört drýpur eitur og ört

engist festulaust þang

              skóhljóð tímans skýtur

       engum skelk í brjóst lengur

hvað þá krossinn brestur

       klístrug eðja vellur fram

              af leðjunni lyftist upp

                    lífsandi dýfandi hendi

              í kalt kvöldloftið um mig allan

       klúryrtar hreyfingar

                    dúfurnar dulbúast varasömum

       dáyndisbrjóstum skreyttum

              leirbrúnum logagylltum

                    leiksoppum munnsogsins

             

                    tungutamar tillífgandi

              mundandi kutana stuttu

bíðandi ödipísks blindfæris

              baðandi fínyddum krossum

                    ristandi reðurleg tákn

              rjóðandi blóðletri húð

       sigrandi sjálf og annan

 

í svipsýn lyftist langur fjörður

       lagður ís allt á enda veraldar

              skima skart um hugarmynd

                    á skjánum innri hjúpar móða

       landsins far og ásýnd fjallsins

friður úti og dúfur spretta upp

              brjóstamyndir birtast ekki

       berir myrkurhamir loftið fylla

                    varasamir má ég ekki hugsa

              einhvern veginn utanveltu

 

            íslands þúsund ár andvarp eitt þessa glitrandi stund er ljósin í bænum tindra sem gjörð um loforð syngja dýrð því sem dreif okkur áfram áfram sem lest þessa nótt er ornaði sér við dag sem hófst með gjörvallri mann-kind hærra og hærra sungum við er tíbrá borgarinnar breyttist í ljósarán og brautin svo bein svo bein hver er sjálfum sér næstur í þessari breyttu bifreið kominni af fjöllum undir höfugan morgun með flöktandi ljós­glömpum filman á enda snöggt